WRA3 – GIỚI CÒN THÌ PHẬT PHÁP CÒN

Lời mở đầu:
Bài viết này được chia sẻ dưới góc nhìn cá nhân của chúng tôi khi thực hành Giới – Định – Tuệ trong tinh thần Phật giáo nguyên thủy. Mục đích là khơi gợi suy ngẫm, không phải để đánh giá đúng – sai. Nếu có điều gì chưa phù hợp với bạn ở thời điểm này, vui lòng nhẹ nhàng bỏ qua.

Phật nói Giới còn thì Phật Pháp còn, Giới mất thì Phật Pháp tan, tức Giới là quan trọng nhất. Tại sao lại như vậy?

Vì có Giới rồi sẽ có Định, có Định rồi sẽ có Tuệ. Không có Giới sẽ không bao giờ có Tuệ. 

1. Cốc nước tâm trí

Hãy coi tâm trí ta như một cốc nước đục bị khuấy tung lên. Giới là biện pháp cách ly cốc nước đó sang một môi trường khác để đảm bảo nó sẽ không bị ngoáy lên đục ngàu nữa. Qua thời gian, cốc nước đục đó sẽ tự lắng xuống những bẩn bụi, đó chính là Định. Và qua một thời gian nữa, khi các bụi bẩn lắng xuống hoàn toàn, nước trong cốc sẽ trở lại trong suốt, thứ nước trong suốt đó chính là Tuệ.

Đây không phải là trí tuệ thông thường có được do cóp nhặt kiến thức luân hồi, nó là thứ Trí Tuệ nguyên bản, tức là nó vốn có từ trước khi ta bước vào vòng luân hồi, nhưng bị vòng luân hồi xoáy tung mù mịt lên khiến ta không còn thấy được nó nữa, bằng Giới rồi Định, ta mới lại thấy được nó. Đó là lý do nước trong cốc trở lại chứ không phải trở thành trong sạch. Đó cũng là lý do tại sao Phật nói Phật tánh có sẵn trong mỗi loài.

2. Cơ chế phần thưởng

Chúng tôi nghĩ rằng, nếu coi cuộc sống như một trò chơi tìm kiếm phần thưởng thì các Giới và Định (Định là luyện tập không nói thầm trong não trong bốn oai nghi) chính là phần thưởng xứng đáng nhất để bạn bỏ thời gian, công sức, nỗ lực luyện tập, sự kiên trì để đạt được nó. Vì những phần thưởng khác như nhà lầu, xe hơi,…khi bạn đạt được chúng rồi thì cảm giác thỏa mãn sẽ qua đi nhanh chóng và bạn thường sẽ thấy những công sức mình bỏ ra không xứng đáng.

Những vật chất như nhà lầu, xe hơi không xấu – thậm chí còn là thành quả đáng trân trọng của nỗ lực chân chính. Chỉ là khi ta kỳ vọng chúng làm đầy nội tâm mình thì thường sẽ thấy hụt hẫng. Vì vậy, nếu đã có chúng, ta có thể trân trọng – nhưng đừng để tâm bám víu vào đó như là phần thưởng cao nhất đời người.

Quan trọng là những phần thưởng này gây ra trong tâm bạn cảm giác không đủ, vì nó là những thứ ngoài thân, không lấp được khoảng trống bên trong tâm bạn, bạn sẽ luôn thấy thiếu thốn ở bên trong và lại phải đi tìm những thứ bên ngoài. Nhưng thật không đúng vì bên trong và bên ngoài là hai phạm trù khác nhau.

Nội tâm bạn ví như một loài vật ăn cỏ, nhưng bạn cứ bắt nó ăn thịt. Có thể vì hoàn cảnh không cho phép, nó sẽ đành ăn thịt để duy trì mạng sống nhưng nó sẽ luôn thấy không đúng, thấy sai sai á. Còn khi nó được ăn đúng loại thức ăn nó cần rồi thì nó sẽ thấy no đủ và ngày càng khỏe mạnh lên. Nội tâm cần những thức ăn thuộc về tinh thần bên trong chứ không phải vật chất bên ngoài.

Ẩn dụ “nội tâm là loài vật ăn cỏ nhưng bị bắt ăn thịt” chỉ là một hình ảnh gợi mở để hiểu về sự không phù hợp giữa nhu cầu tinh thần và cách ta đối xử với bản thân. Nó không mang tính đánh giá hành vi ăn uống ngoài đời, mà chỉ để minh họa sự lạc hướng trong cách chăm sóc đời sống nội tâm.

Giới thì khác với các phần thưởng khác, cứ đạt được thêm một giới là bạn lại thấy nội lực của bạn tăng thêm một bậc, vì nó mang lại lực từ bên trong nên bạn sẽ không thấy tâm hồn mình trống rỗng, mà sẽ thấy được lấp đầy dần dần. Càng đạt được nhiều giới bạn càng thấy mình đủ đầy, từ bên trong. Đủ đầy là một cảm giác của sự giàu có, của sự hạnh phúc đến từ bên trong, vững chắc, không bị phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài là một thứ dễ thay đổi.

3. Domino

Có một điều thú vị về tính lan truyền của các thành tựu, nó giống như những quân domino vậy. Ví dụ bạn lập ra cho mình 10 Giới (Giới Luật, giới hạn) cần giữ. Khoảng thời gian đầu tiên, bạn đề ra cho mình cần giữ được hai Giới. Khi bạn đạt được hai Giới hay hai thành tựu này rồi, tâm bạn sẽ hoan hỉ và nội lực (lực từ tâm) gia tăng, bạn thấy phấn chấn và tiếp tục nỗ lực đạt được các Giới còn lại. 

Nhưng thành tựu tốt hay thành tựu xấu đều có tính lan truyền. Ví dụ bạn đã đạt được 5 Giới rồi, bạn bắt đầu buông lơi tâm mình, buông thả bản thân. Bạn bị mất một Giới, rồi bằng sức mạnh của những cái tặc lưỡi, kệ, một vài lần không sao đâu mà, tới một ngày giật mình bạn nhận ra mình chẳng còn Giới nào. 

Nhưng không sao, mất mình xây lại. Lần này mình sẽ cẩn thận hơn, mình cũng đã có kinh nghiệm hơn và mình cũng đã chán dần chơi bời rồi nên xây lại sẽ nhanh hơn và khả năng giữ được sẽ tốt hơn.

4. Con Quỷ Nhàm Chán

Bạn có để ý thấy là hầu hết mọi việc chúng ta làm thường chỉ vì hai mục đích là sinh tồn và cho đỡ chán. Mục đích sinh tồn thì là bản năng rồi, còn cho đỡ chán là sao? 

Cho dù ta có được thứ ta muốn đi chăng nữa, nhưng rồi tại sao ta vẫn không tránh khỏi được cảm giác chán? Đó phải chăng là sự chạm đến điểm giới hạn của sự chịu đựng việc lặp đi lặp lại một điều gì đó, cho dù đó là điều ta yêu thích? Việc lặp đi lặp lại này không phải chỉ trong kiếp này, ta đã làm những việc này hoặc tương tự thế này trong muôn vạn kiếp trước rồi. Ta đã làm những việc này cả tỷ lần rồi. Ta không nhớ nhưng tiềm thức của ta vẫn nhớ. Đó là lý do tại sao ta có thể chán đến thế đối với một việc ta mới chỉ làm vài lần.

Để đối phó với Con Quỷ Nhàm Chán này, hầu hết chúng ta chạy trốn nó bằng cách theo đuổi một thứ khác khiến ta yêu thích, nhưng khi có được thứ yêu thích khác đó rồi, Con Quỷ Nhàm Chán mà ta tưởng mình đã trốn thoát được lại xuất hiện trước mặt ta và cười nhạo ta một cách ma mãnh. 

Sau khi chạy trốn hết lần này đến lần khác, ta cuối cùng cũng đã có đủ sự khôn ngoan và dũng cảm để chiến đấu trực tiếp với nó. Ta chiến đấu với nó bằng cách nào? Ta chiến đấu với sự hung hăng như lửa của nó bằng một sự khiêm nhường như nước của ta. Khiêm nhường như thế nào? Khiêm nhường chấp nhận sự nhàm chán là một phần tất yếu của cuộc sống mà không ngạo mạn nghĩ rằng ta có thể thay đổi được nó, ta nhìn thấy nó, ta chấp nhận nó, ta cứ để nó phát triển tự do vì ta biết chẳng có gì trong cõi luân hồi này thoát khỏi quy luật Thành – Trụ – Hoại – Diệt. Quy luật này cũng đúng với mọi cảm giác từ giận giữ, mê đắm, tham lam, ghét bỏ, yêu thích,…và tất nhiên với cả sự chán. Chỉ cần trong thời gian nó tự thực hiện chu kỳ của nó, ta đủ kiên trì để tiếp tục ở lại làm công việc chán ngán nhưng tốt đẹp đó.

Sự tu tập cũng vậy. Bạn biết rằng đây là công việc tốt đẹp nhất bạn có thể làm rồi, nhưng vẫn không thể tránh khỏi những lúc bạn thấy nó chán. Đừng vội buông lơi để tìm đến những thú vui thấp kém hơn nhằm khỏa lấp sự chán chường đó. Hãy cứ tiếp tục làm điều tốt đẹp đó dù chán kinh khủng. Hoặc nếu như không phải là ngồi thiền, bạn có thể học bài, làm việc, tập thể dục hay chỉ đơn giản là ngồi lặng lẽ quan sát cảm xúc trong bạn, quan sát cái chu kỳ Thành – Trụ – Hoại – Diệt của Sự Chán đó. Rồi cuối cùng Con Quỷ Nhàm Chán đó cũng chán bạn rồi bỏ bạn mà đi, chỉ còn Sự An Lạc ở lại trong bạn.

Rồi đến một ngày, Sự An Lạc lại bị lung lay khi Con Quỷ Nhàm Chán quay lại với chữ Thành trong chu kỳ Thành – Trụ – Hoại – Diệt của nó, Sự An Lạc cũng đang tự thực hiện chu kỳ Thành – Trụ – Hoại – Diệt của riêng mình. Sự tu tập là một chuỗi những chu kỳ Thành – Trụ – Hoại – Diệt của những cảm xúc tốt xấu. Nhưng bạn biết đấy. Kẻ chiến thắng cuối cùng vẫn là Sự An Lạc và khi Sự An Lạc đã đi đến chu kỳ cuối cùng của nó, bạn sẽ thoát khỏi luân hồi. 

Việc mô tả cảm xúc như “con quỷ” là để giúp bạn nhận diện một cách sống động hơn, chứ không phải đẩy bạn vào trạng thái chống đối. Mỗi cảm xúc đều có chu kỳ, hãy quan sát và đồng hành cùng nó một cách nhẹ nhàng. Nếu bạn đang trải qua giai đoạn trầm cảm, hãy tìm sự hỗ trợ từ người thân, thiền tập nhẹ nhàng, hoặc chuyên gia trị liệu.

5. Chi tiết các Giới Luật

Bây giờ chúng ta sẽ đi vào chi tiết từng giới, bên dưới là link trích dẫn bài Kinh về Giới Luật:

Tạng Kinh Pali /Kinh Trường Bộ /1.Kinh Phạm Võng /Tụng phẩm 1 /Từ mục 8 đến 28:

https://budsas.net/uni/u-kinh-truongbo/truong01.htm

Bạn hãy đọc kỹ 3 mục giới Phật dạy: Tiểu Giới, Trung Giới, Đại Giới. Bạn thấy giới nào mình đã đạt được thì hãy mạnh dạn phấn khởi, giới nào có thể đạt được trong khả năng thì cố gắng tinh tấn đạt được, giới nào khó quá của bậc xuất gia ví dụ không mua bán, mình chưa có khả năng đạt được thì tạm gác lại đợi duyên đủ chín.

Đừng để tên nhóm giới làm bạn hiểu nhầm, có những giới thuộc đại giới nhưng ta hoàn toàn có thể làm được, hoặc ta chưa đạt đến trình độ đó để mà làm được (thường đến khi xuất gia rồi ta mới phải đối mặt với vấn đề đó) ví dụ không hành nghề xem bói, nhưng có những giới thuộc tiểu giới ta vẫn chưa làm được như không nói dối.

Một số giới có vẻ khó thực hiện trong đời sống tại gia hiện nay – như không mua bán, không hành nghề này nghề kia – thực chất dành cho người xuất gia. Tuy nhiên, khi đọc đến những giới này, ta có thể xem như một lời nhắc nhở để sống trung thực, minh bạch hơn với nghiệp của mình, không cần quá áp lực hay mặc cảm nếu chưa thực hiện được.

Hãy đặt vào cột màu xanh lá những giới bạn đã đạt được, cột màu vàng là những giới bạn muốn đạt được trong khoảng thời gian này hoặc kiếp này, còn màu đỏ là những giới bạn đành hẹn khoảng thời gian sau hoặc kiếp khác. Hãy nhặt các giới từ bảng A (cột 2) đặt vào bảng B theo mục đích của bạn.

Đây sẽ là cột đèn giao thông trên con đường chánh pháp của bạn.

Nếu đang dùng điện thoại, bạn có thể xoay ngang màn hình để xem các bảng biểu dễ dàng hơn.

Bạn cũng có thể tải file word có bảng A và B ở bên dưới. Nội dung đã điền ở bảng B chỉ là ví dụ, bạn nên tự sắp xếp lại theo mục đích của mình. Một số giới ở mục A bị lặp ý thì chúng tôi bỏ qua.

BẢNG A – CÁC GIỚI THEO KINH PHẬT

Tên giới cụ thể theo Tạng Kinh tiếng Pali (Trích Kinh Trường Bộ /Kinh Phạm Võng)	Phân tích giới áp dụng vào xã hội hiện tại
TIỂU GIỚI: 8. Sa-môn Gotama từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, biết tàm quý, có lòng từ, sống thương xót đến hạnh phúc của tất cả chúng sanh và loài hữu tình. – Này các Tỷ-kheo, đó là lời tán thán Như Lai của kẻ phàm phu. Sa-môn Gotama từ bỏ lấy của không cho, tránh xa sự lấy của không cho, chỉ lấy những vật đã cho, chỉ mong những vật đã cho, tự sống thanh tịnh không có trộm cướp. – Này các Tỷ-kheo, đó là những lời tán thán Như Lai của kẻ phàm phu. Sa-môn Gotama từ bỏ tà hạnh, tịnh tu phạm hạnh, sống giải thoát, từ bỏ dâm dục hèn hạ. Này các Tỷ-kheo, đó là những lời tán thán Như Lai của kẻ phàm phu. 9. Sa-môn Gotama từ bỏ nói láo, tránh xa nói láo, nói những lời chân thật, y chỉ nơi sự thật, chắc chắn, đáng tin cậy, không lừa gạt, không phản lại lời hứa đối với đời. Này các Tỷ-kheo, đó là những lời tán thán Như Lai của kẻ phàm phu. Sa-môn Gotama từ bỏ nói hai lưỡi, tránh xa nói hai lưỡi; nghe điều gì ở chỗ này, không đi nói đến chỗ kia để sanh chia rẽ ở những người nầy; nghe điều gì ở chỗ kia, không đi nói với những người này để sanh chia rẽ ở những người kia. Như vậy Sa-môn Gotama sống hòa hợp những kẻ ly gián, tăng trưởng những kẻ đã hòa hợp, hoan hỷ trong hòa hợp, nói những lời đưa đến hòa hợp. Này các Tỷ-kheo, đó là những lời tán thán Như Lai của kẻ phàm phu. Này các Tỷ-kheo, Sa-môn Gotama từ bỏ lời nói độc ác, tránh xa lời nói độc ác, những lời nói không lỗi lầm, đẹp tai, dễ thương, thông cảm đến tâm, tao nhã, đẹp lòng nhiều người, vui lòng nhiều người, Sa-môn Gotama nói những lời như vậy. Này các Tỷ-kheo, đó là những lời tán thán Như Lai của kẻ phàm phu. Này các Tỷ-kheo, Sa-môn Gotama từ bỏ lời nói ỷ ngữ, tránh xa lời nói ỷ ngữ, nói đúng thời, nói những lời chân thật, nói những lời có ý nghĩa, nói những lời về Chánh pháp, nói những lời về Luật, nói những lời đáng được gìn giữ, những lời hợp thời, thuận lý, có mạch lạc hệ thống, có ích lợi. – Này các Tỷ-kheo, đó là những lời tán thán Như Lai của kẻ phàm phu. 10. Sa-môn Gotama không làm hại đến các hạt giống và các loại cây cỏ; Sa-môn Gotama dùng mỗi ngày một bữa, không ăn ban đêm, từ bỏ không ăn ban đêm, từ bỏ không ăn phi thời. Sa-môn Gotama từ bỏ không đi xem múa, hát, nhạc, diễn kịch. Sa-môn Gotama từ bỏ không trang sức bằng vòng hoa, hương liệu, dầu thoa và các thời trang. Sa-môn Gotama từ bỏ không dùng giường cao và giường lớn. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận vàng và bạc. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận các hạt giống. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận thịt sống. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận đàn bà, con gái. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận nô tỳ gái và trai. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận cừu và dê. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận gia cầm và heo. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận voi, bò, ngựa và ngựa cái. Sa-môn Gotama từ bỏ không nhận ruộng nương đất đai. Sa-môn Gotama từ bỏ không phái người môi giới hoặc tự mình làm môi giới. Sa-môn Gotama từ bỏ không buôn bán. Sa-môn Gotama từ bỏ các sự gian lận bằng cân, tiền bạc và đo lường. Sa-môn Gotama từ bỏ các tà hạnh, như hối lộ, gian trá, lừa đảo. Sa-môn Gotama từ bỏ không làm thương tổn, sát hại, câu thúc, bức đoạt, trộm cắp, cướp phá. – Này các Tỷ-kheo, đó là những lời tán thán Như Lai của kẻ phàm phu.	8. – từ bỏ sát sinh – có lòng hổ thẹn, sợ hãi – có lòng thương xót – không lấy của không được cho – từ bỏ dâm dục hèn hạ 9. – không nói láo, giữ lời hứa – không nói lời chia rẽ, nói lời hòa hợp – không nói lời độc ác – nói những lời có ý nghĩa 10. – không làm hại cây cối – ngày ăn một bữa đúng ngọ – không xem/nghe ca nhạc, nhảy múa, phim kịch – không dùng trang sức, mỹ phẩm, thời trang – không nhận và chất chứa tài sản – không buôn bán, môi giới – không lừa đảo, hối lộ, siểm nịnh
TRUNG GIỚI: 11. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống làm hại các hạt giống và cây cối. Như các hạt giống từ rễ sanh, hạt giống từ ngành cây sanh, hạt giống từ đất sanh, hạt giống từ chiết cây sanh và thứ năm là hạt giống từ hạt giống sanh. Còn Sa-môn Gotama thì không làm hại hột giống hay cây cối nào. – Này các Tỷ-kheo, như vậy người phàm phu tán thán Như Lai. 12. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống cất chứa và thọ hưởng các đồ vật. Như cất chứa các món ăn, cất chứa các đồ uống, cất chứa vải, cất chứa xe cộ, cất chứa các đồ nằm, cất chứa các hương liệu, cất chứa các mỹ vị. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ không cất chứa các vật trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy người phàm phu tán thán Như Lai. 13. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống theo các du hí không chân chánh như múa, hát, nhạc, kịch, ngâm vịnh, nhịp tay, tụng chú, đánh trống, diễn các tuồng thần tiên, mãi võ, đấu voi, đấu ngựa, đấu trâu, đấu bò đực, đấu dê, đấu cừu, đấu gà, đấu chim cun cút, đấu gậy, đấu quyền, đấu vật, đánh giặc giả, dàn trận, thao dượt, diễn binh. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ các loại du hí không chân chánh như trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy người phàm phu tán thán Như Lai. 14. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống đánh bài và theo các trò giải trí như cờ tám hình vuông, cờ mười hình vuông, cờ trên không, trò chơi trên đất, chỉ bước vào những ô có quyền bước, trò chơi quăng thẻ rồi chụp nhưng không cho sụp đống thẻ, chơi súc sắc, chơi khăng, lấy tay làm viết, chơi banh, chơi thổi kèn bằng lá, chơi xe con, chơi cung nhỏ, chơi đoán chữ viết thiếu trên không hay trên lưng, chơi đoán tư tưởng, chơi bắt chước bộ điệu. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ đánh bài và các loại giải trí như trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy người phàm phu tán thán Như Lai. 15. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, cũng vẫn sống dùng các giường cao và giường lớn như ghế bành, ghế dài, nệm trải giường bằng len, vải trải giường nhiều tấm nhiều màu, chăn len trắng, chăn len thêu bông, nệm bông, nệm thêu hình các con thú, mền bằng lông thú cả hai phía, mền bằng lông thú một phía, mền có đính ngọc, mền bằng lụa, tấm thảm lớn có thể chứa mười sáu người múa, nệm voi, nệm ngựa, nệm xe, nệm bằng da sơn dương khâu lại với nhau, nệm bằng da con sơn dương gọi là kadali, tấm khảm với lầu che phía trên, ghế dài có đầu gối chân màu đỏ. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ không dùng các giường cao và giường lớn như trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy người phàm phu tán thán Như Lai. 16. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, cũng vẫn sống dùng các đồ trang sức và mỹ phẩm. Như thoa dầu, đấm bóp, tắm, đập tay chân cho mềm dẻo, gương, kem đánh mặt, vòng hoa và phấn son, phấn mặt, sáp mặt, vòng tay, tóc giả trên đầu, gậy cầm tay, ống thuốc, gươm, lọng, dép thêu, khăn đầu, ngọc, phất trần, vải trắng có viền tua dài. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ không dùng các loại trang sức và mỹ phẩm như trên. Này các Tỷ-kheo, như vậy người phàm phu tán thán Như Lai. 17. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống nói những câu chuyện vô ích, tầm thường như câu chuyện về vua chúa, câu chuyện về ăn trộm, câu chuyện về đại thần, câu chuyện về binh lính, các câu chuyện hãi hùng, câu chuyện về chiến tranh, câu chuyện về đồ ăn, câu chuyện về đồ uống, câu chuyện về vải mặc, câu chuyện về giường nằm, câu chuyện về vòng hoa, câu chuyện về hương liệu, câu chuyện về bà con, câu chuyện về xe cộ, câu chuyện về làng xóm, câu chuyện về thị tứ, câu chuyện về thành phố, câu chuyện về quốc độ, câu chuyện về đàn bà, câu chuyện về đàn ông, câu chuyện về vị anh hùng, câu chuyện bên lề đường, câu chuyện tại chỗ lấy nước, câu chuyện về người đã chết, các câu chuyện tạp thoại, câu chuyện về hiện trạng của thế giới, hiện trạng của đại dương, câu chuyện về sự hiện hữu và sự không hiện hữu. Còn Sa-môn Gotama từ bỏ không nói những câu chuyện vô ích, tầm thường kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy người phàm phu tán thán Như Lai. 18. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống bàn luận tranh chấp, như nói: “Ngươi không biết pháp và luật này, tôi biết pháp và luật này. Sao ngươi có thể biết pháp và luật này? Ngươi đã phạm vào tà kiến, tôi mới thật đúng chánh kiến; lời nói của tôi mới tương ưng, lời nói của ngươi không tương ưng; lời nói của ngươi không tương ưng, những điều đáng nói trước ngươi lại nói sau, những điều đáng nói sau ngươi lại nói trước, chủ kiến của ngươi đã bị bài bác; câu nói của ngươi đã bị thách đấu; ngươi đã bị thuyết bại. Hãy đến mà giải vây lời nói ấy; nếu có thể được, gắng thoát ra khỏi lối bí”. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ những cuộc biện luận tranh chấp đã kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy người phàm phu tán thán Như Lai. 19. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống cho đưa các tin tức, hoặc tự đứng làm môi giới, như cho các vua, cho các đại thần của vua, cho các vị Sát-đế-lỵ, cho các vị Bà-la-môn, cho các gia chủ, cho các thanh niên và nói rằng: “Hãy đi đến chỗ ấy, hãy đi lại chỗ kia; mang cái này lại, đem cái này đến chỗ kia”. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ không cho đưa các tin tức và tự đứng làm môi giới. Như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai. 20. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn sống lừa đảo, nói lời siểm nịnh, gợi ý, dèm pha, lấy lợi cầu lợi. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ không lừa đảo và siểm nịnh như trên. Này các Tỷ-kheo, như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai.	11. – không làm hại cây cối – không tích trữ tài sản và đồ vật – không xem/tham gia các loại hình giải trí như: đàn hát, nhảy múa, phim kịch, đấu vật,… 14. không xem/tham gia các loại hình giải trí như: đánh bài, đá bóng, đoán chữ,… 15. không sử dụng và tích trữ các loại tài sản 16. không sử dụng các loại trang sức, mỹ phẩm, thời trang 17. không nói những câu chuyện tầm phào, vô ích 18. không bàn luận tranh chấp 19. không đưa tin, làm môi giới 20. không lừa đảo, siểm nịnh
ĐẠI GIỚI: 21. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà hạnh như xem tướng tay chân, chiêm tướng, triệu tướng, mộng tướng, thân tướng, dấu chuột cắn, tế lửa, tế muỗng, dùng miệng phun hột cải v.v… vào lửa, tế vỏ lúa, tế tấm, tế gạo, tế thục tô, tế dầu, tế máu, khoa xem chi tiết, khoa xem địa lý, khoa xem mộng, khoa cầu thần ban phước, khoa cầu ma quỷ, khoa dùng bùa chú khi ở trong nhà bằng đất, khoa rắn, khoa thuốc độc, khoa bọ cạp, khoa chim, khoa chim quạ, khoa đoán số mạng, khoa ngừa tên bắn, khoa biết tiếng nói của chim. Còn Sa-môn Gotama thì tránh xa những tà hạnh kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai. 22. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn nuôi sống mình bằng những tà mạng như xem tướng các hòn ngọc, tướng que gậy, tướng áo quần, tướng gươm kiếm, tướng mũi tên, tướng cây cung, tướng võ khí, tướng đàn bà, tướng đàn ông, tướng thiếu niên, tướng thiếu nữ, tướng đầy tớ nam, tường đầy tớ nữ, tướng voi, tướng ngựa, tướng trâu, tướng bò đực, tướng bò cái, tướng dê, tướng cừu, tướng gia cầm, tướng chim cun cút, tướng con cắc kè, tướng vật tai dài, tướng ma, tướng thú vật. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ những tà mạng kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai. 23. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà mạng như đoán trước: Vua sẽ tiến quân, vua sẽ lui quân; vua bản xứ sẽ tấn công, vua ngoại bang sẽ triệt thối; vua ngoại bang sẽ tấn công, vua bản xứ sẽ triệt thối; vua bản xứ sẽ thắng trận, vua ngoại bang sẽ bại trận; vua ngoại bang sẽ thắng trận, vua bản xứ sẽ bại trận. Như vậy sẽ có sự thắng trận cho phe bên này, sẽ có sự thất bại cho phe bên kia. Còn Sa-môn Gotama thì từ bỏ những tà mạng kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai. 24. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà mạng như đoán trước sẽ có nguyệt thực, sẽ có nhựt thực, sẽ có tinh thực; mặt trăng, mặt trời sẽ đi đúng chánh đạo, mặt trăng, mặt trời sẽ đi ngoài chánh đạo, các tinh tú sẽ đi đúng chánh đạo, các tinh tú sẽ đi ngoài chánh đạo, sẽ có sao băng, sẽ có lửa cháy các phương hướng, sẽ có động đất, sẽ có sấm trời, mặt trăng, mặt trời, các sao sẽ mọc, sẽ lặn, sẽ mờ, sẽ sáng, nguyệt thực sẽ có kết quả như thế này, nhựt thực sẽ có kết quả như thế này, tinh thực sẽ có kết quả như thế này, mặt trăng mặt trời đi đúng chánh đạo sẽ có kết quả như thế này, mặt trăng mặt trời đi ngoài chánh đạo sẽ có kết quả như thế này, các tinh tú đi đúng chánh đạo sẽ có kết quả như thế này, sao băng sẽ có kết quả như thế này, lửa cháy các phương hướng sẽ có kết quả như thế này, động đất sẽ có những kết quả như thế này, sấm trời sẽ có kết quả như thế này, mặt trăng, mặt trời, các sao mọc, lặn, mờ, sáng, sẽ có kết quả như thế này. Còn Sa-môn Gotama thì tránh xa, không tự nuôi sống bằng những tà mạng kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai. 25. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà mạng như đoán trước sẽ có nhiều mưa, sẽ có đại hạn, sẽ được mùa, sẽ mất mùa, sẽ được an ổn, sẽ có hiểm họa, sẽ có bịnh, sẽ không có bịnh, hay làm các nghề như đếm trên ngón tay, kế toán, cộng số lớn, làm thư, làm theo thế tình. Còn Sa-môn Gotama tránh xa các tà hạnh kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai. 26. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà mạng. Như sắp đặt ngày lành để rước dâu hay rể, lựa ngày giờ tốt để hòa giải, lựa ngày giờ tốt để chia rẽ, lựa ngày giờ tốt để đòi nợ, lựa ngày giờ tốt để mượn hay tiêu tiền, dùng bùa chú để giúp người được may mắn, dùng bùa chú để khiến người bị rủi ro, dùng bùa chú để phá thai, dùng bùa chú làm cóng lưỡi, dùng bùa chú khiến quai hàm không cử động, dùng bùa chú khiến cho người phải bỏ tay xuống, dùng bùa chú khiến cho tai bị điếc, hỏi gương soi, hỏi phù đồng, thiếu nữ, hỏi thiên thần để biết họa phước, thờ mặt trời, thờ đại địa, phun ra lửa, cầu Siri thần tài. Còn Sa-môn Gotama tránh xa các tà mạng kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai. 27. Trong khi một số Sa-môn, Bà-la-môn, dầu đã dùng các món ăn do tín thí cúng dường, vẫn còn tự nuôi sống bằng những tà mạng như dùng các ảo thuật để được yên ổn, để khỏi làm các điều đã hứa, để được che chở khi ở trong nhà đất, để dương được thịnh, để làm người liệt dương, để tìm đất tốt làm nhà, để cầu phước cho nhà mới, lễ rửa miệng, lễ hy sinh, làm cho mửa, làm cho xổ, bài tiết các nhơ bẩn về phía trên, bài tiết các nhơ bẩn về phía dưới, tẩy tịnh trong đầu, thoa dầu trong tai, nhỏ thuốc mắt, cho thuốc qua lỗ mũi, xức thuốc mắt, thoa dầu cho mắt, chữa bịnh đau mắt, làm thầy thuốc mổ xẻ, chữa bịnh cho con nít, cho uống thuốc làm bằng các loại rễ cây, ngăn ngừa công hiệu của thuốc. Còn Sa-môn Gotama tránh xa các tà mạng kể trên. – Này các Tỷ-kheo, như vậy kẻ phàm phu tán thán Như Lai.	21. không hành nghề xem bói 22. không hành nghề xem tướng 23. không hành nghề dự đoán tương lai 24. không hành nghề dự đoán chiêm tinh 25. không hành các nghề như: dự báo thời tiết, kế toán. 26. không hành nghề dùng bùa chú. 27. không hành các nghề: dùng ảo thuật, thầy thuốc chữa bệnh.

BẢNG B – PHÂN LOẠI GIỚI THEO MỤC ĐÍCH CỦA BẠN

Nhóm giới	Các giới thuộc nhóm	Ghi chú
GIỚI ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC (Bôi màu xanh lá)	21. không hành nghề xem bói 22. không hành nghề xem tướng 23. không hành nghề dự đoán tương lai 24. không hành nghề dự đoán chiêm tinh 25. không hành các nghề như: dự báo thời tiết, kế toán. 26. không hành nghề dùng bùa chú. 27. không hành các nghề: dùng ảo thuật, thầy thuốc chữa bệnh.
GIỚI MỤC TIÊU (Bôi màu vàng)	8. – từ bỏ sát sinh – có lòng hổ thẹn, sợ hãi – có lòng thương xót – không lấy của không được cho 9. – không nói láo, giữ lời hứa – không nói lời chia rẽ, nói lời hòa hợp – không nói lời độc ác – nói những lời có ý nghĩa 10. – không làm hại cây cối – ngày ăn một bữa đúng ngọ – không lừa đảo, hối lộ, siểm nịnh 11. không xem/tham gia các loại hình giải trí như: đàn hát, nhảy múa, phim kịch, đấu vật,… 14. không xem/tham gia các loại hình giải trí như: đánh bài, đá bóng, đoán chữ,… 15. không sử dụng và tích trữ các loại tài sản 17. không nói những câu chuyện tầm phào, vô ích 18. không bàn luận tranh chấp
GIỚI TẠM GÁC LẠI (Bôi màu đỏ)	8. – từ bỏ dâm dục hèn hạ 10. – không dùng trang sức, mỹ phẩm, thời trang – không nhận và chất chứa tài sản – không buôn bán, môi giới